VÙNG NGUYÊN LIỆU

1. Ngân hàng gen đậu nành
Trong nhiều năm qua, Trung tâm VSAC đã thu thập, nghiên cứu các nguồn gen đậu nành từ giống bản địa, dòng hoang dại đến nguồn gen nhập khẩu, tạo nên nguồn vật liệu phong phú để bảo tồn và lai tạo giống phù hợp với nhiều vùng sinh thái.
Ngân hàng gen hiện lưu trữ hàng nghìn dòng/giống đậu nành tự nhiên, không biến đổi gen (non-GMO) có đặc tính sinh hóa và nông học phong phú, là nguồn vật liệu để lai tạo, chọn lọc giống năng suất cao, chất lượng hạt tốt và khả năng chống chịu như kháng hạn, mặn, sâu bệnh,...
Từ nguồn gen này, VSAC đã chọn tạo thành công các giống mới như VINASOY 02-NS, VINASOY 05 góp phần nâng năng suất và chất lượng cho các vùng nguyên liệu. Nhờ đó Vinasoy có khả năng chủ động nguồn nguyên liệu, phát triển vùng trồng ở nhiều khu vực trọng điểm trên cả nước.
Thu thập nguồn gen quý, từ đó nghiên cứu, chọn tạo ra những giống đậu nành tốt, chuyển giao giống, hỗ trợ kỹ thuật canh tác và bao tiêu sản phẩm đậu nành hạt đạt chất lượng với giá cạnh tranh so thị trường, Vinasoy đã tạo được niềm tin với nông dân ở những vùng trồng đậu nành trọng điểm. Qua đó, thúc đẩy hình thành các tổ hợp tác, hợp tác xã của những nông dân trồng đậu nành để liên kết sản xuất bền vững với Vinasoy. Đây là con đường đầy triển vọng của Vinasoy trong việc hình thành nên các vùng nguyên liệu ở nhiều vùng miền trong cả nước.

2. Các giống đậu nành
VINASOY 01-CT
VINASOY 01-CT là giống đậu nành không biến đổi gen (non-GMO), được Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn cấp Bằng bảo hộ giống cây trồng năm 2019. Giống được chọn thuần từ nguồn giống địa phương Cư Jút (Đắk Nông cũ), có kiểu hình đồng nhất, hạt đồng đều, thời gian sinh trưởng 90-95 ngày, năng suất ổn định khoảng 2,0–2,5 tấn/ha (tiềm năng đến 3,0 tấn/ha) trong điều kiện canh tác phù hợp. Giống có khả năng chống chịu khá, hàm lượng đạm cao, hương vị đậu nành truyền thống khi chế biến sữa, chất lượng hạt tốt, phù hợp làm nguyên liệu cho chế biến thực phẩm và các sản phẩm dinh dưỡng từ đậu nành.

VINASOY 02-NS
VINASOY 02-NS là giống đậu nành không biến đổi gen (non-GMO) được Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn cấp bảo hộ giống cây trồng năm 2019 và cấp phép lưu hành từ năm 2020, đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác tự chủ nguồn giống năng suất cao tại Việt Nam của Vinasoy. Giống được TT VSAC lai hữu tính từ giống địa phương Cư Jút hoa trắng với dòng có đặc tính nổi trội. Giống có hoa trắng, hạt to, quả chín đồng đều, thời gian sinh trưởng 90 –95 ngày, khả năng chống chịu tốt, chín tập trung, phù hợp cơ giới hóa thu hoạch. Năng suất ổn định 2,5–3,5 tấn/ha (tiềm năng 3,5–4,0 tấn/ha) trong điều kiện canh tác phù hợp, thích ứng với nhiều vùng sinh thái (miền Trung, Tây Nguyên, đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long). Giống VINASOY 02-NS có hương vị đậu nành truyền thống đặc trưng khi chế biến sữa, hàm lượng đạm 37-44%, béo 17-22%, chất xơ 21,2%, Isoflavone 3.100 – 6.500 µg/g.

VINASOY 05
VINASOY 05 là giống đậu nành mới, không biến đổi gen (non-GMO) do TT VSAC lai tạo, được tuyển chọn qua các giai đoạn khảo nghiệm từ 2017 đến 2024 và đã đăng ký bảo hộ giống năm 2025. Giống có hoa tím, lá đứng, thân cứng, chống đổ ngã tốt; hạt tròn, vàng sáng, rốn nâu đậm, phân bố quả đều trên cây; thời gian sinh trưởng trung bình 90–95 ngày. VINASOY 05 cho năng suất ổn định 2,5–3,5 tấn/ha (tiềm năng 3,5–4,0 tấn/ha), được đánh giá đặc biệt thích hợp cho vùng nguyên liệu Tây Nguyên, nhất là trên chân đất giàu dinh dưỡng, dễ đổ ngã. Giống có hương vị đậu nành truyền thống đặc trưng khi chế biến sữa, hàm lượng đạm 38-44%, béo 17-21%.

3. Vùng trồng
Miền Trung:
Đậu nành được gieo trồng trong vụ Đông Xuân từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, trên vùng bãi bồi dọc các con sông như sông Vệ, Trà Khúc của tỉnh Quảng Ngãi. Nền đất phù sa xen lẫn thịt nhẹ được bồi đắp hàng năm, giàu dinh dưỡng, tơi xốp phù hợp để gieo trồng các loại cây ngắn ngày. Với kinh nghiệm sản xuất hạt giống qua nhiều năm, Nông dân tuân thủ yêu cầu kỹ thuật cao, nơi đây được xác định là vùng sản xuất giống cung ứng cho vùng nguyên liệu tại Tây Nguyên; cũng là vùng lai tạo, đánh giá chọn lọc các quần thể sau lai tạo và nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật canh tác đậu nành của Vinasoy.

Tây Nguyên:
Với đặc thù khí hậu 2 mùa mưa - nắng, đậu nành thường gieo trồng trong vụ I từ tháng 4 đến tháng 7 và vụ II từ tháng 8 đến tháng 12 trong năm trên nền đất đỏ bazan. Đậu nành đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu luân canh cây trồng ngắn ngày: Đậu nành – Đậu phộng – Khoai lang/Bắp. Đây là vùng nguyên liệu đậu nành truyền thống của Vinasoy, duy trì ổn định diện tích nhiều năm qua. Nơi đây cũng được Vinasoy tập trung nghiên cứu và ứng dụng giống, kỹ thuật canh tác mới, chuyển giao cho bà con nông dân để phát triển vùng nguyên liệu bền vững.

ĐB Sông Hồng:
Đậu nành được gieo trồng trong vụ Đông từ tháng 9 đến tháng 12 hàng năm, theo phương pháp tra gốc rạ truyền thống. Nhờ có điều kiện khí hậu thuận lợi, biên độ nhiệt ngày–đêm lớn, đất phù sa cổ, màu mỡ nên chất lượng đậu nành hạt rất tốt với kích thước hạt lớn và hàm lượng dưỡng chất cao. Đây là vùng sản xuất giống chất lượng đáp ứng cho vùng nguyên liệu tại ĐB SCL của Vinasoy.

ĐB Sông Cửu Long:
Thời vụ gieo sạ đậu nành thích hợp nhất trong vụ Xuân sớm từ tháng 1 đến tháng 5. Với tính chất đất phù sa bồi đắp hàng năm sau mùa lũ. Phương thức sạ lang, không làm đất, tận dụng tối đa nguồn rơm rạ sau thu hoạch lúa. Diện tích liên vùng sản xuất lớn, thuận lợi cho việc ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ, giảm tối đa chi phí sản xuất. Vinasoy tập trung đầu tư nghiên cứu giải pháp luân canh bền vững 2 Lúa – 1 Đậu nành và xác định là vùng nguyên liệu đậu nành trọng điểm trong tương lai.